بررسی رابطه هوش هیجانی با سبک زندگی در بین دانشجویان واحد علی آباد
فهرست مطالب
چکیده. 1
فصل اول: کلیات تحقیق.. 2
1-1- مقدمه. 3
1-2- بیان مسأله. 4
1-3- ضرورت و اهمیت تحقیق.. 6
1-4- اهداف تحقیق.. 7
1-5- سوالات تحقیق.. 7
1-6- فرضیه های تحقیق.. 7
1-7- تعاریف نظری متغیرها 7
1-8- تعاریف عملیاتی متغیرها 8
فصل دوم: پیشینه یا سابقه تحقیق.. 9
2ـ1ـ مبانی نظری:. 10
2ـ2ـ پیشینه تحقیق.. 11
فصل سوم: روش شناسی پژوهش... 14
3ـ1ـ نوع روش تحقیق.. 15
3ـ2ـ جامعه. 15
3ـ3ـ نمونه و روش نمونه گیری.. 15
3ـ4ـ روش اجرا 15
3ـ5ـ ابزار اندازه گیری.. 15
3ـ6ـ روش های تجزیه و تحلیل داده ها 15
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها 16
4ـ1ـ آمارتوصیفی :. 17
جدول4ـ1 : میانگین و انحراف استاندارد متغیرهای پژوهش... 17
4ـ2ـ آمار استنباطی:. 17
جدول4 ـ 2: بررسی تاثیر سبک زندگی بر هوش هیجانی.. 17
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری.. 20
5ـ1ـ نتیجه گیری:. 21
جدول5 ـ 1: پیش بینی سبک زندگی از طریق هوش هیجانی.. 21
5ـ2ـ بحث:. 21
5ـ3ـ محدودیت:. 22
5ـ 4ـ پیشنهادات:. 22
5ـ4ـ1پیشنهادات حاصل از نتایج تحقیق.. 22
تقدیر و تشکر:. 23
منابع و ماخذ ( فارسی و انگلیسی). 24
منابع فارسی.. 24
منابع لاتین.. 24
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه هوش هیجانی با سبک زندگی در دانشجویان بود. حجم نمونه مورد بررسی در این پژوهش 100 نفر بود که از بین جامعه ی آماری دانشجویان دانشگاه آزاد علی آباد در سال تحصیلی1402ـ1401، با روش نمونه گیری تصادفی مرحله ای انتخاب شدند. برای سنجش متغیرهای مورد مطالعه از پرسشنامه هیجانی بارـ آن(EQ-I) و سبک زندگی(LSQ) استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که هوش هیجانی به طور معنی داری قادر به پیش بینی سبک زندگی دانشجویان می باشد. بنابراین باتوجه به نتایج حاصل هرچه میزان هوش هیجانی دانشجویان بیشتر باشد، سبک زندگی مناسب نیز در آن ها ارتقاء می یابد. لذا با تقویت هوش هیجانی در این افراد می توان در معناداری و هدفمندی سبک زندگی آنان نیز مثمر ثمر واقع شد.
واژه های کلیدی: هوش هیجانی ، سبک زندگی، دانشجو
فصل اول: کلیات تحقیق
مقدمه
سازمان جهانی بهداشت (1998) سبک زندگی سالم را تلاش برای دستیابی به حالت رفاه کامل جسمی، روانی و اجتماعی توصیف کرده است. با ارزیابی سبک زندگی افراد می توان میزان موفقیت های فردی و اجتماعی آنان را در زندگی مورد ارزیابی و بررسی قرار داد(کوکرهام،2005). سبک زندگی سالم در بردارنده ابعاد جسمانی و روانی است. بعد جسمانی شامل تغذیه، ورزش و خواب است. بعد روانی شامل ارتباطات اجتماعی، مقابله با استرس، روش های یادگیری و مطالعه و معنویت است. یافته های کویووسلیتا، ریمپل و ریمپل(1998) نشان داد که نوع تلاش های فرد در در سبک زندگی خود با میزان سلامت روانی، میزان تضاد و دوسوگرایی و واکنش فرد در اجتماع و محیط کار ارتباط دارد. اصطلاح هیجان از ریشه لاتین Emovere به معنی حرکت، تحریک و حالت تنش مشتق شده است. در یک طبقه بندی کلی هیجانات در دو بعدمتضاد قرار می گیرند هیجان های مثبت یا خوشایند و هیجان های منفی یا ناخوشایند. برای اداره هیجانات به هوش هیجانی نیاز است. هوش هیجانی فرد را از نظر هیجانی مورد ارزیابی قرار می دهد به این معنی که فرد به چه میزان از هیجانات و احساسات خود آگاهی دارد و چگونه آن ها را کنترل می کند.
بیان مسأله
مفهوم سبک زندگی در ادبیات علمی و فرهنگی بشر نسبتاً جدید است. در این که نخستین بار این اصطلاح از سوی چه کسی به کار رفته است میان روانشناسان و جامعه شناسان اختلاف است. برخی جامعه شناسان مدعی هستند از اصطلاحات و ابداعی ماکس وبر، جامعه شناس فرانسوی است. شواهد نشان می دهد به احتمال زیاد این اصطلاح توسط آلفرد آدلر مطرح شده است. با اینکه سبک زندگی مفهوم مفهومی خود است، بسیاری از اندیشمندان سبک زندگی را چگونه زندگی کردن افراد تعریف کرده اند. سبک زندگی متمایز کننده افراد و گروه هاست. برخی معتقدند که سبک زندگی علاوه بر رفتارها، شامل ارزش ها، نگرش ها و عقاید نیز می شوند. بنابراین افراد باید سعی کنند سبک زندگی خود را طوری انتخاب کنند که در ارتباط با دیگران بتوانند اثر بخش تر و کاراتر ظاهر شوند. برای داشتن یبک زندگی مطلوب دو نوع جهت گیری لازم است: یکی بایدها و نبایدهای مورد قبول در زندگی و دیگری شیوه های افراد و به عینیت رساندن آن. جهت گیری اول به طوری است ارزش و اخلاقی است و جهت گیری دوم بر ارزش های عملی مبتنی است. هوش هیجانی جدیدترین تحول در زمینه فهم و رابطه میان تعقل و هیجان است و از آن به عنوان ماشه چکان انقلاب بزرگ در زمینه ارتقای بهداشت روانی یاد می شود. هوش هیجانی با پیامدهای مثبت بساری که دارد در رشد انسان مؤثر است. افراد با هوش هیجانی بالا از توانایی مق÷÷÷ابله با خواسته ها و چالش ها در زندگی برخوردار هستند. افرادی که از هوش هیجانی برخوردار هستند می توانند عواطف خود و دیگران را کنترل کنند و بین پیامدهای مثبت و منفی عواطف تمایز قائل شوند. سطح بالایی از هوش هیجانی اجازه دستیابی به موفقیت در حرفه و زندگی را می دهد. هوش هیجانی با آموزش تقویت می شود و با استفاده از آن می توان از آسیب های اجتماعی جلوگیری کرد. هوش هیجانی می توانند جهت سالم سازی زندگی باشند. باید خاطر نشان ساخت که هوش هیجانی در زنان بیشتر از مردان است بنابراین هوش هیجانی به دلیل مرتبط بودن با مهارت های مهم زندگی شخصی و اجتماعی، نقش مهمی در موفقیت و هدایت فرد دارد. افراد دارای هوش هیجانی بالا در داشتن رضایت از زندگی، بهره مندی از محیط خانوادگی و شریک شدن در احساسات اطرافیان نسبت دیگران متفاوت بوده و معمولاً افرادی منظم، خون گرم، با انگیزه و خوش بینند. هوش هیجانی آن دسته از توانایی ها و مهارت های غیر شناختی است که توانایی موفقیت فرد را در مقابله با فشارهای محیطی افزایش می دهد، به بیان دیگر هوش هیجانی به توانایی فهم هیجانات فرد و سپس تعمیم آن ها به فهم هیجانات دیگران و رشد همدلی اشاره دارد. هوش هیجانی نیز توانایی بازشناسی معنای عواطف و ارتباطات است که فرد را قادر می سازد تا مشکلاتش را حل کند. هیجاناتی که دانشجویان در محیط های یادگیری تجربه می کنند می تواند با نتایج مهمی از قبیل موفقیت، تطابق علمی و همچنین تندرستی مرتبط باشند. هوش هیجانی به تطابق بهتر با مشکلات زندگی، کنترل هیجانات رضایتمندی از زندگی و کاهش سطوح تنش در ارتباط است. هوش هیجانی یکی از مهم ترین متغیرهای تفاوت های فردی ـ شخصیتی محسوب می شود که بر سبک زندگی دانشجویان تأثیرگذار است.
سبک زندگی سالم از منابع باارزش کاهش بروز و شدت بیماری ها و عوارض ناشی از آن ها ست و روشی جهت ارتقاء سلامتی و کیفیت زندگی و سازگاری با استرس و همچنین استراتژی موثری جهت کنترل هزینه مراقبت های بهداشتی است. سبک زندگی شیوه ای نسبتاً ثابت است که فرد برای رسیدن به اهداف خود به کار می برد یعنی راهی برای رسیدن به اهداف زندگی است. اولین بار آدلر از بین روانشناسان سبک زندگی را مطرح کرد، سپس توسط پیروان او گسترش یافت. آنان سبک زندگی، شکل گیری آن در دوران کودکی، نگرش های اصلی سبک زندگی، وظایف اصلی زندگی و تعامل آن ها با یکدیگر را به تفصیل بحث کرده و آن را در قالب درخت سبک زندگی نشان داده، مفاهیم ارزشی و انسان شناختی و فلسفی را مطرح کرده و تمام زندگی را به صورت یکپارچه به تصویر کشیدند ( اسپری، 1997 ). سبک زندگی الگوی منحصر به فردی از ویژگی ها، رفتارها و عادت هایی است که هر فرد از خود نشان می دهد که در صورت معیوب بودن در معرض آسیب های روانی قرار می گیرد ( استاتاکوس و همکاران، 2005 ). مفهوم « سبک زندگی» در روانشناسی ابتدا توسط آلفرد آدلر و پیروانش مطرح شد. آدلر برخلاف بسیاری از روانشناسان، علاوه بر نگاه توصیفی، نگاهی ارزشی و تجویزی هم به روانشناسی داشت.
آنچه رویکرد آدلر به روانشناسی، با آنچه ما آن را سبک زندگی اسلامی می نامیم، چند مشابهت دارد؛ بعضی از مشابهت ها عبارتند از: توجه به ارزش ها، کل نگری، غایت گرایی، جهت یابی فردی، خود خلاق، جبرگرایی ملایم، نظریه میدان اجتماعی، تلاش برای برتری، اولویت دادن به هوشیاری، معیارهای آسیب شناسی و درمان، تأکید بر پیشگیری، کارکردهای سبک زندگی ( کجباف و همکاران، 1390 ).
اما در اسلام و سبک زندگی آن، تفاوت ها و برتری هایی نیز وجود دارد. مثل: توجه و عدم توجه به دوره جنینی، تعریف کهتری و مهتری واقعی، معیارهای احساس کهتری و مهتری، تعداد و جایگاه نگرش های کلی حاکم بر زندگی، مبتنی بودن و نبودن بر دین، جایگاه اراده در شکل گیری سبک زندگی، عدم توجه کافی و صحیح به نگرش معنویت، کیفیت عمل کردن به سبک زندگی.
سبک « زندگی اسلامی» عنوانی است شناخته شده در اکثر علوم انسانی در سطح بین الملل که از زاویه های متعدد به آن نگاه می شود و مورد مطالعه قرار می گیرد. سبک زندگی اسلامی، با تمام زندگی افراد و ابعاد آن مرتبط است. سبک زندگی اسلامی، از جهتی با دیگر سبک های زندگی متفاوت است. در جامعه شناسی، مدیریت، علوم پزشکی و روانشناسی بالینی، نیز بحث از سبک زندگی مطرح است، اما در این قلمروها فقط به رفتاری خاص می پردازند و با شناخت ها و عواطف ارتباط مستقیم برقرار نمی کنند. اما سبک زندگی اسلامی، از آن جهت که اسلامی است، نمی تواند بی ارتباط با عواطف و شناخت ها باشد. باید حداقل هایی از شناخت و عواطف اسلامی را پشتوانه خود قرار دهد. در سبک زندگی از دیدگاه روانشناختی، جامعه شناختی و علوم پزشکی تنها به رفتار نگریسته می شود، اما در هیچ یک، نیت افراد، شناخت ها و عواطف آنان محسوب نمی شود. سبک زندگی اسلامی، نمی تواند بی توجه به نیت ها باشد، مانند نماز که اگر اعتقاد به خداوند و معاد را پشتوانة خود نداشته باشد، رفتار اسلامی محسوب نمی شود.
کاویانی ( 1391) در ترسیم سبک زندگی اسلامی بر ابعادی مانند خانواده، فرد و اجتماع توجه کرده است. وی در بعد فردی به عواملی نظیر تغذیه و بهداشت، وظیفه شغلی، تدبیر زمان، عبادت و معنویت، ایجاد ویژگی های درونی، تفکر و علم. در بعد خانوادگی بر مسایل جنسی، والدینی، فراغت و آسایش. در بعد اجتماعی به مؤلفه های سیاسی ـ فرهنگی، اقتصادی و امنیتی اشاره دارد. کاویانی (1391) میانجی ریشه های سبک زندگی با ابعاد فردی، اجتماعی و خانوادگی را به مواردی نظیر نگرش به خود، نگرش به زندگی و دیگران، نگرش به جنس مخالف، نگرش به هستی و نگرش به مشکلات در نظر می گیرد. وی همچنین در جنبه بوم شناختی و جغرافیایی، بر موارد زیر تمرکز کرده است: 1ـ حفظ امنیت داخلی، 2ـ حفظ امنیت مرزها، 3ـ انگیزه های فعالیت اقتصادی، 4ـ انتقال میراث علمی و تمدنی، 5ـ تبلیغ و درونی سازی دین و دینداری، 6ـ ارزش کار، 7ـ تعریف عبادت و معنویت، 8ـ ضرورت و ارزش تفکر و علم، 9ـ انگیزه تفکر و علم، 10ـ فرزند پروری، 11ـ معنای فراغت و آسایش و......... . افزون بر این، پژوهش هایی درمورد سبک زندگی سالم و سالم زیستی در ایران در ابعاد مختلف انجام شده است. به عنوان نمونه می توان به پژوهش های عسگری و سقراطی (1379) و تمدنی ( 1384) اشاره کرد.
هرکس براساس سبک زندگی خاص خود ایفای نقش می کند. افراد سبک زندگی خود را تا اندازه ای براساس تجربه های کودکی خویش می سازند و جایگاه کودک در خانواده، ترتیب تولد یا جایگاه تربیتی بر سبک زندگی تأثیر مهمی دارد. سبک زندگی در طول زندگی ثابت می ماند مگر آن که باورهای راسخ با میانجیگری و روان درمانی تغییر کند؛ بنابراین فهمیدن فرد مستلزم فهمیدن سازمان شناختی و سبک زندگی اوست.
سبک زندگی روشی است که فرد در طول زندگی انتخاب کرده و زیر بنای آن در خانواده پی ریزی می شود که در واقع متأثر از فرهنگ، نژاد، مذهب، وضعیت اقتصادی و اجتماعی، اعتقادات و باورها می باشد.
اولین پژوهشگران حوزه سبک زندگی، ارزش ها را اصلی ترین منبع شکل گیری سبک زندگی می دانستند و تأکید داشتند که شناخت ساختار ارزش های فردی، اصلی ترین وظیفه برای درک سبک زندگی افراد است. سازمان بهداشت جهانی، سبک زندگی را الگوهای مشخص و قابل تعریف رفتاری می داند که از تعامل بین ویژگی های شخصی، روابط اجتماعی، شرایط محیطی و موقعیت های اجتماعی ـ اقتصادی حاصل می شود. هوش هیجانی موجب بهبودی روابط اجتماعی و کنترل عواطف و احساسات می گردد. سبک زندگی شیوه نسبتاً ثابتی است که فرد برای رسیدن به اهداف خود به کار می برد یعنی راهی است برای رسیدن به اهداف زندگی. سبک زندگی یک ساختار شناختی است یعنی نوعی بازمود آرمانی از موجودیت فرد در فرایند شدن. به عبارتی سبک زندگی، مجموعه عقاید، طرح ها و نمونه های عادتی، رفتار، هوس ها، اهداف، تبیین شرایط اجتماعی یا شخصی است که برای تامین امنیت خاطر فرد لازم است. و شامل فرضیاتی است که در آن نحوه تفکر، احساسات، ادراکات و رویاها مطرح هستند و نوع واکنش فرد در برابر موانع و مشکلات را تعیین می کند. هوش هیجانی یکی از نیازهای انسان برای مقابله با مشکلات و رفع فشارهای ناشی از آن هاست، بلکه بر سلامت حافظه و نیروی عقل، ادراک، معنابخشی تجربه ها، داوری صحیح، تصمیم گیری مناسب و رشد روانی اجتماعی فرد، تأثیری چشمگیر می گذارد. افرادی که هوش هیجانی بالایی دارند، قدرت بیشتری برای سازگاری با مسایل جدید و روزانه، رشد شغلی و حرفه ای و رهبری دارند. همچنین، هوش هیجانی بالا با برون گرایی، انعطاف پذیری، دلپذیر بودن و توانایی هماهنگ کردن احساس های گوناگون، شناسایی این احساس ها و عمل آن ها بر مغز و رفتار تأثیر دارد.
سؤال اصلی این پژوهش این است که آیا هوش هیجانی با سبک زندگی دانشجویان رابطه وجود دارد؟
ضرورت و اهمیت تحقیق
هوش هیجانی مجموعه ای از توانایی های غیرشناختی، دانش ها و مهارت هایی است که بر توانایی رویارویی موفقیت آمیز با خواسته ها ـ مقتضیات و فشارهای محیطی تاثیر می گذارد(بار ـ آن 1997؛ شریفی درآمدی1386). براساس برخی مطالعات، مولفه های هوش هیجانی پیش بینی کننده عمده ای برای شاخص های بهزیستی روانی محسوب می شود (اکسترمرا و فرناندز،2005). مطالعه تایچن(2000) نشان می دهد که احساسات و عواطف مانند سایر موضوع های علمی، دارای اصول و فنونی است که برخی در آن تبحر دارند و عده ای هم ضعیف هستند. این که شخص چه قدر در هوش هیجانی مهارت دارد و خبره باشد، می تواند وی را در زندگی شخصی و اجتماعی فردی منعطف، سازگار، انسان دوست و موفق سازد. در صورتی که فرد از هوشیاری عاطفی کمی برخوردار باشد و فقط از نظر بهره هوشی در سطح بالا باشد، ممکن است که در دنیای علم، پیشرفت داشته باشد، ولی در زندگی شخصی و اجتماعی و در روابط با دیگران نمی تواند رفتار مفید و موثر باشد. هوش هیجانی به علت مرتبط بودن با مهارت های مهم زندگی شخصی و اجتماعی و هوش معنوی به لحاظ تاثیری که بر فرد دارد می تواند رفتار فرد را به سوی موفقیت و سبک زندگی مناسب هدایت کند که این فرایند برای دانشجویان که آینده سازان کشور هستند، بسیار ضروری است. بنابراین مطالعه در زمینه اثرگذاری هوش هیجانی می تواند بر نوع سبک زندگی این افراد موثر باشد. زیرا هوش هیجانی را می توان با آموزش تقویت نموده و از بسیاری از مشکلات و آسیب های ناشی از سبک زندگی نادرست در افراد جلوگیری نمود. دانشجویان به عنوان سرمایه انسانی آینده کشور بسیار حائز اهمیت می باشند. تربیت نیروی انسانی در سطوح عالی که بتواند پاسخگوی نیازمندی های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جامعه باشد یکی از وظایف مهم دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی به شمار می آید.
اهداف تحقیق
بررسی رابطه هوش هیجانی با سبک زندگی در دانشجویان.
سوالات تحقیق
آیا بین هوش هیجانی و سبک زندگی در دانشجویان رابطه وجود دارد؟
فرضیه های تحقیق
بین هوش هیجانی و سبک زندگی در دانشجویان رابطه وجود دارد.
تعاریف نظری متغیرها
هوش هیجانی:
دانشمندان تعریف های متنوعی از هوش هیجانی ارائه کرده اند. « مایر و سالووی» نخستین تعریف های هوش هیجانی را در سال 1990 ارائه کردند. آن ها در تعریف هوش هیجانی، آن را توانایی کنترل احساس ها و هیجان های خود و دیگران، تشخیص و تفاوت قایل شدن بین آن ها و به کارگیری این داده ها برای راهنمایی و هدایت افکار و فعالیت های خود معرفی نمودند( Becker,1993,pp.346-355).
هوش هیجانی به توانایی درک درست محیط، خود انگیزی، شناخت و کنترل احساس های خود و دیگران ( به گونه ای که این فرایند بتواند تفکر و ارتباطات را تسهیل نماید) اشاره می کند(Kaschub,2002,pp.9-15).
هوش هیجانی پایین، با رفتارهای مسئله ساز درونی، سطوح پایین همدلی، ناتوانی در تنظیم خلق و خو، افسرده خویی، افسردگی، روان رنجور خویی، بدنی و استرس و نیز رفتارهای مسئله ساز بیرونی شده، تنزل پیشرفت تحصیلی، مصرف الکل و موادمخدر، انحراف جنسی، تخریب دارایی، دزدی و پرخاشگری همراه است (Rozell & Quebbeman,2002,pp.125-143).
هوش هیجانی آگاهی از احساس و استفاده از آن برای تصمیم گیری های مناسب در زندگی و توانایی تحمل ضربه های روحی و مهار آشفتگی های روانی است و اعتماد به نفس و کنترل درونی افراد را افزایش می دهد (Eyvazi,2006). منظور از هوش هیجانی، توانایی مهار کردن تمایلات عاطفی و هیجانی خود، درک خصوصی ترین احساس های دیگران، رفتار آرام و سنجیده در روابط انسانی با دیگران، خویشتن داری، شور، اشتیاق و پشتکار است (Boyatxzis,2002).
هوش هیجانی مفهوم نوینی است که در سال های اخیر مطرح شده و در مقابل هوش شناختی بکار می رود (Khoshoui,2007).
سبک زندگی:
زیمل درمورد سبک زندگی و معنای آن می گوید که سبک زندگی، تجسم تلاش انسان برای یافتن ارزش های بنیادی یا به تعبیری فردیت برتر خود در فرهنگ عینی اش و شناساندن آن به دیگران است؛ به عبارت دیگر انسان برای معنای مورد نظر خود( فردیت برتر)، شکل(صورت) های رفتاری را بر می گزیند. زیمل توان چنین گزینشی را "سلیقه"[1] و این اشکال به هم مرتبط را " سبک زندگی" می نامد(زیمل،1990).
روانشناس آلمانی، آلفرد آدلر می گوید: "سبک زندگی، یعنی کلیت بی همتا و فردی زندگی که همة فرآیندهای عمومی زندگی، ذیل آن قرار دارند"(آدلر،1969).
جیمز مک کی، سبک زندگی را الگویی بر آمده از ارزش ها و باورهای مشترک یک گروه یا جامعه می داند که به صورت رفتارهای مشترک ظاهر می شود. اصطلاحی که در موارد متعدد با خرده فرهنگ مترادف است مانند سبک زندگی حومه نشینان (مک کی، 1969).
جرالد لسلی و دیگران در مورد سبک می گویند: "رفتارهایی که با قشربندی حیثیتی و اعتباری مرتبط هستند"، سبک زندگی نامیده می شوند ( لسلی و دیگران،1994).
بوردیو نیز در کتاب تمایز (1984) به تحلیل انتخاب های سبک زندگی پرداخته و آن را از این جهت بااهمیت دانسته است که تمایزات اجتماعی و ساختاری در دهه اخیر مدرنیته به طور روز افزونی از رهگذر صور فرهنگی بیان می شوند ( بوردیو،1381).
تعاریف عملیاتی متغیرها
هوش هیجانی:
منظور از هوش هیجانی در تحقیق حاضر میانگین نمره ای است که از پرسشنامه استاندارد هوش هیجانی (بارـ آن، 2000) به دست می آید.
سبک زندگی:
منظور از سبک زندگی در تحقیق حاضر میانگین نمره ای است که از پرسشنامه استاندارد سبک زندگی ( لعلی، عابدی و کجباف،1389) به دست می آید.
فصل دوم: پیشینه یا سابقه تحقیق
2ـ1ـ مبانی نظری:
هوش هیجانی:
گلمن[2](1998) در کتاب " کار کردن با هوش هیجانی" از هوش هیجانی به عنوان یک معیار جدید ارزیابی کارکنان و شرط مهم حفظ شغل یاد می کند. بررسی هوش هیجانی به طور جدی با تحقیق علمی بار ـ آن [3]در اوایل دهه 1980 شروع شد. او برای نخستین بار بهره هیجانی را برای این دسته توانایی ها به کار برد و نخستین آزمون را در این باره ابداع کرد. امروزه هوش هیجانی به یک مبحث محبوب در روانشناسی تفاوت های فردی تبدیل شده است (پارکر و همکاران[4] 2009). هوش هیجانی به عنوان یک توانایی ذهنی که با استفاده از آزمون های حداکثر عملکرد ارزیابی می شود و به عنوان مجموعه ای از خصوصیات شخصیتی که از طریق خود گزارش دهی سنجش می شود، فرض می شود. علاوه بر آن، پژوهش های تجربی هوش هیجانی را به عنوان یک شناساگر متغیرهای خروجی مهم مانند عملکرد شغلی در نظر می گیرند ( مایر و همکاران[5]، 2002؛ سیگلینگ و همکاران[6]، 2012). گلمن هوش هیجانی را بهترین عامل پیش بینی کننده موفقیت در زندگی معرفی کرد که هرکس می تواند به آن دست یابد ( آقایار و شریفی درآمدی،1386). هوش هیجانی از نظر مایر و همکاران، (2002) مجموعه از توانایی های استدلالی و هیجانی متمایز است و نسبت به هوش اجتماعی توجه بیشتر به مسائل اساسی هیجانی و فرونشاندن مشکلات شخصی و اجتماعی افراد دارد. افراد دارای هوش هیجانی بالا در داشتن رضایت از زندگی، بهره مندی از محیط خانوادگی و شریک شدن در احساسات اطرافیان نسبت به دیگران متفاوت بوده و معمولاً افرادی منظم، خون گرم، با انگیزه و خوش بینند.
سبک زندگی:
سوبل که شاید مفصل ترین متن درباره تعریف سبک زندگی را نوشته معتقد است: "....تقریبا هیچ توافق تجربی یا مفهومی درباره این که چه چیز سازنده سبک زندگی است، وجود ندارد" ( سوبل،1981). بررسی دیدگاه های نظری سبک زندگی نشان می دهد که بر محور این اصطلاح تناقض نما ( ترکیبی از سبک یا صورت و زندگی یا معنا ) چگونه طیفی از نظریه ها شکل گرفته است. به لحاظ تاریخی، مطالعات ابتدایی در مورد سبک زندگی، بر رفتارها و فعالیّت های عینی تمرکز داشتند؛ امّا به تدریج، ارزش ها و نگرش ها نیز به عنوان عناصر مهّم در تعاریف سبک زندگی نمایان شدند. اگر طیفی از دیدگاه ها را در این مورد متصوّرشویم، در یک سر طیف، اندیشمندانی همچون: زیمل، کلاکهون، لیزر، مک کی، بوردیو و لسلی رفتارهای عینی را نمود خارجی ذهنیّات و باورها دانسته و بر این باور بوده اند که سبک زندگی تنها براساس فعالیّت ها و رفتارها بررسی می شود. در سوی دیگر طیف، کسانی همچون آدلر تنها بر جنبه های ذهنی و درونی انسان تمرکز داشته و لذا سبک زندگی را حاصل خوی ها و منش های فرد می دانند. در این میان، دسته دیگری از صاحب نظران همچون: وبلن، وبر، ونزل، یوث و گیدنز با دیدگاهی بینابینی، سبک زندگی را مشتمل بر جنبه های عینی ( رفتارها و فعالیت ها) و ذهنی ( ارزش ها و نگرش ها ) می دانند ( ویال[7] ، 9: 2009 به نقل از مهدوی کنی، 1387: 56).
2ـ2ـ پیشینه تحقیق
تحقیقات انجام گرفته در داخل کشور:
صالحی و همکاران(1397) تحقیقی با عنوان "تأثیر هوش هیجانی بر عملکرد حسابرس با نقش واسط سرمایه فکری" انجام دادند. این پژوهش از نوع کاربردی بوده و حجم جامعه ی پژوهش 123 نفر از حسابرسان شاغل در موسسات حسابرسی و سازمان حسابرسی اهواز در سال 1397 تعیین شد که با رجوع به جدول مورگان، حجم نمونه 92 نفر تعیین گردید. نتایج نشان داد که بین هوش هیجانی و عملکرد حسابرس رابطه معناداری وجود دارد. همچنین نقش میانجی متغیر سرمایه فکری بین هوش هیجانی و عملکرد حسابرس مورد تأیید قرار گرفت.
پژوهش انجام شده توسط دکتر فاطمه زهرا و زلیخا صادقی (1395) آموزش سبک زندگی به جوانان مطابق با ایدئولوژی و اصول حاکم تمدن اسلامی برخاسته از سنت و زاد و بوم، می تواند زمینه افزایش امنیت اجتماعی را و رفتارهای پرخطر به تحلیل آن از سبک زندگی سالم فراهم نماید.
فهیمی و همکاران(1392)، در پژوهش خود رابطه هوش هیجانی و عملکرد کارکنان شرکت های توزیع برق استان فارس را بررسی نمودند. این مطالعه که از نوع پیمایشی و کاربردی بوده، در واقع رابطه بین مؤلفه های هوش هیجانی ( خودآگاهی، انگیزش، همدلی، مهارت های اجتماعی و خود تنظیمی ) و عملکرد نیروی انسانی را بررسی نمود. نتایج این بررسی حاکی از تأثیر مثبت و معنی دار هوش هیجانی در قالب پنج مؤلفه مذکور بر عملکرد کارکنان سازمان مورد مطالعه بود.
قاسمی و همکاران(1392) در بررسی تأثیر ابعاد خودآگاهی، انگیزش و مهارت های اجتماعی بر عملکرد کارکنان دریافت تأثیر هوش هیجانی در بعد خودآگاهی بر عملکرد کارکنان ناجا تأثیر معنی داری نداشته و در بررسی دو بعد انگیزش و مهارت های اجتماعی ارتباط معنی داری بوده و فرضیه های تحقیق مورد تأیید قرار گرفتند.
صفری و عابدی(1391)، به بررسی رابطه بین هوش هیجانی، هوش شناختی و سطوح پنجگانه آن با عملکرد شغلی مدیران پرداختند. در این مطالعه از روش همبستگی و به صورت مقطعی استفاده شده است. یافته ها نشان داد که می توان از روی نمره های هوش هیجانی و هوش شناختی عملکرد شغلی را پیش بینی کرد. بین هوش هیجانی، هوش شناختی و عملکرد شغلی مدیران همبستگی معنی داری وجود دارد. بین هوش شناختی و عملکرد شغلی همبستگی معنی داری وجود ندارد. بین هوش شناختی و هوش هیجانی همبستگی معنی دار مثبت وجود دارد و این نتایج دال بر اهمیت هوش هیجانی در مدیران است.
روشنی (1391) در پژوهشی با هدف مقایسه هوش فرهنگی، هوش هیجانی و سازگاری فردی ـ اجتماعی دانشجویان زن و مرد دانشگاه آزاد اسلامی اهواز، نشان دادند که بین هوش فرهنگی، هوش هیجانی و سازگاری فردی ـ اجتماعی دانشجویان زن و مرد تفاوت معنی داری وجود دارد.
عرب و همکاران(1390) در بررسی میزان هوش هیجانی مدیران و ارتباط آن عملکرد در مجموع نشان دادند رابطه هوش هیجانی و عملکرد مدیران از دیدگاه کارکنان تأیید نمی گردد.
نتایج پژوهش کجباف و همکاران(1390) نشان داد که سبک زندگی اسلامی و شادکامی با میزان رضایت از زندگی در دانشجویان رابطة معناداری دارد.
انصاری و همکاران (1389) دریافتند که بین هوش هیجانی و عملکرد کارکنان فروش رابطه مثبت و مستقیم وجود دارد. همچنین بین هرکدام از مؤلفه های هوش هیجانی ( خودآگاهی و خود مدیریتی و....) و عملکرد کارکنان فروش رابطه مثبت وجود دارد.
فرامرزی و همکاران(1388) در بررسی رابطه هوش معنوی و هوش هیجانی دانشجویان دانشگاه اصفهان نشان می دهد که هوش معنوی با هوش هیجانی رابطه دارد و این ارتباط در ابعاد مختلف هوش معنوی و هوش هیجانی مشاهده می شود.
یافته های پژوهش قربانعلی پور، فراهانی، برجعلی و مقدس(1387) نشان می دهدکه آموزش سبک صحیح زندگی به زوج ها، باعث افزایش رضایت زناشویی می شود.
کامکار و ریسمانچیان(1386) نشان می دهد که سبک زندگی با اضافه وزن، افسردگی و اعتماد به نفس رابطه دارد و اضافه وزن که ناشی از سبک زندگی ناسالم است، باعث افزایش افسردگی و کاهش اعتماد به نفس می شود.
پولادفر و احمدی(1385) در پژوهشی با عنوان (( رابطة بین سبک زندگی و اختلال های روانشناختی دبیران دورة متوسطة شهر اصفهان)) به این نتیجه رسیدند که بین این دو عامل، رابطة معناداری وجود دارد.
یافته های پژوهش صمیمی، مسرور، حسینی و تمدن فر(1385) نشان داد که ابعاد مختلف سبک زندگی با سلامت عمومی دانشجویان، رابطه معناداری دارد.
تحقیقات انجام گرفته در خارج کشور:
واحدی و همکاران (2015) تحقیقی با عنوان ارتباط بین هوش هیجانی و تفکر انتقادی در دانشجویان کارشناسی پرستاری دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام دادند. یافته های پژوهش نشان می دهد که بین هوش هیجانی و تفکر انتقادی در دانشجویان دختر و پسر رابطه معنی داری وجود دارد و دانشجویان دختر در مقایسه با دانشجویان پسر از هوش هیجانی و تفکر انتقادی بالاتری برخوردارند.
اشنایدر، لیون و خازون[8] (2014) مشخص کردند که هوش هیجانی، انعطاف پذیری در برابر استرس را تسهیل می کند.
طبق شواهد پژوهشی اخیر، سانچز ریویز، ماورولی و پویلیس[9] (2013) نشان دادند که هوش هیجانی می تواند عملکرد تحصیلی، توانایی های شناختی بالا و ویژگی های شخصیتی با ثبات را پیش بینی کند.
کاستیلو، سالگیرو، بروکال و بالیورکا[10] (2013) نیز در پژوهشی تأثیر برنامه های هوش هیجانی در توانایی همدلی را نشان دادند.
لی و همکاران (2011) در پژوهشی به بررسی نقش میانجی هوش هیجانی کارکنان در رابطه بین سبک های رهبری، گرایش مشتری و عملکرد سازمان پرداختند. نتایج حاکی از آن بود هوش هیجانی کارکنان رابطه بین سبک های رهبری و مشتری مداری و عملکرد را واسطه گری می نماید. آن ها همچنین پیشنهاد دادند که احساسات نقش مهمی را در رابطه بین نگرش مشتریان از عملکرد سازمان و متغیرهای خروجی ایفاء می کند.
کلی، ملنیک و جاکوبسن (2011) پژوهشگران تأکید می کنند که برای ایجاد یک سبک زندگی سالم مهم است که راهبردهایی اجرا شود که عقاید شناختی اشخاص در مورد توانایی هایشان به منظور اتخاذ انتخاب های سالم، و درگیری در رفتارهای سالم، را توانمند کند.
کیدول و همکاران (2011) در پژوهشی به بررسی نقش میانجی هوش هیجانی در رابطه بین مشتری گرایی و عملکرد کسب و کار پرداختند. نتایج حاکی از آن بود که هوش هیجانی با تأثیر بالایی رابطه بین مشتری گرایی و عملکرد را واسطه گری می کند.
آیرانکی (2011) در پژوهشی با عنوان تاثیر هوش هیجانی و هوش معنوی بر عملکرد مالی سازمان بیان داشت که تاثیر هوش معنوی و حالت روحانی بر عملکرد مالی سازمان ضعیف است.
کلارک[11] (2010) از تأثیر و ارتباط هوش هیجانی با موفقیت و شادکامی در زندگی دانشجویان خبر داد.
فرامرزی و همکاران (2009) در پژوهشی نشان دادند که بین هوش معنوی و هوش هیجانی رابطه معناداری وجود دارد و این ارتباط در ابعاد مختلف هوش معنوی و هوش هیجانی مشاهده می شود. به عبارت دیگر، هوش معنوی بیشتر منجر به هوش هیجانی بیشتر می گردد.
مداسیر و سینگ (2008) رابطه بین هوش هیجانی و رهبری تحولی و رفتار شهروندی سازمانی را بررسی کردند. نتایج نشان دادند که هوش هیجانی مدیران با وجدان، فضیلت مدنی و نوع دوستی زیر دستان رابطه مثبت داشت، اما بین هوش هیجانی و رهبری تحولی رابطه وجود نداشت. نتایج رگرسیون نشان داد که هوش هیجانی مدیران دو بعد رفتار شهروندی سازمانی یعنی وجدان و نوع دوستی پیش بینی می کند.
اسکات و کرنباخ (2005) دریافتند که هوش هیجانی بالاتر توسط تأمین کننده خدمات، منجر به رضایت بیشتر با مبادلات خدماتی بیشتر می شود.
دیشمن، موتل، سالیس، دونا، برنبوام و همکاران (2005) یافته های پژوهشی نشان می دهد که تغییر راهبردهای خود مدیریتی که شبیه به مهارت های رفتاری ـ شناختی هستند؛ با رفتارهای سبک زندگی سالم، مثل، رژیم غذایی، افزایش استفاده از میوه و سبزیجات و افزایش فعالیت های جسمانی در نوجوانان، ارتباط دارد.
فصل سوم: روش شناسی پژوهش
3ـ1ـ نوع روش تحقیق
این پژوهش در قالب یک مطالعه توصیفی از نوع همبستگی بود.
3ـ2ـ جامعه
جامعه آماری دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی علی آباد در سال تحصیلی 1401ـ1402 می باشد.
3ـ3ـ نمونه و روش نمونه گیری
روش نمونه گیری تصادفی 100 نفر از آن ها انتخاب شدند.
3ـ4ـ روش اجرا
در این پژوهش 100 نفر، با روش نمونه گیری در دسترس مرحله ای انتخاب شدند و به پرسشنامه هیجانی
بار ـ آن (EQ-I)، سبک زندگی (LSQ) پاسخ دادند.
3ـ5ـ ابزار اندازه گیری
پرسشنامه هوش هیجانی بار ـ آن: این ابزار 51 گویه دارد و برای سنجش هوش هیجانی افراد بالای 16 سال به کار می رود. هر گویه دارای پنج گزینه براساس مقیاس لیکرت ( از خیلی کم تا خیلی زیاد ) تنظیم شده است. بار ـ آن ( 2000 ) میزان روایی این مقیاس را از طریق همبستگی آن با آزمون 132 گویه ای هوش هیجانی بار ـ آن ( 1997 ) 67/0 گزارش کرده است. همچنین ضریب اعتبار درونی با استفاده از روش آلفای کرونباخ بین 77/0 تا 96/0 توسط بار ـ آن به دست آمده است. در این پژوهش نیز اعتبار درونی مقیاس برای نمره کلی هوش هیجانی 87/0 محاسبه گردید.
پرسشنامه سبک زندگی: این پرسشنامه توسط لعلی، عابدی و کجباف در سال 1389 ساخته شده و دارای 70 سؤال در طیف لیکرت است که به صورت همیشه ( 3) ، معمولاً ( 2) ، گاهی اوقات ( 1 ) و هرگز ( 0 ) نمره گذاری می شوند. این پرسشنامه از 10 عامل یا مؤلفه شامل: 1ـ سلامت جسمانی، 2ـ روش و تندرستی، 3ـ کنترل وزن و تغذیه، 4ـ پیشگیری از بیماری ها، 5ـ سلامت روانشناختی، 6ـ سلامت معنوی، 7ـ سلامت اجتماعی، 8ـ اجتناب از داروها، مواد مخدر و الکل، 9ـ پیشگیری از حوادث، و 10ـ سلامت محیطی تشکیل شده است. نمره بالا در هر کدام از مؤلفه ها و در کل پرسشنامه نشان دهنده سبک زندگی مناسب است. لعلی، عابدی و کجباف (1389)، روایی این پرسشنامه را در مجموع این 10 عامل، 22/46 درصد واریانس و پایایی با آلفای کرونباخ را در دامنه ی بین 76/0 تا 89/0 درصد، پایایی بازآمایی را بین 84/0 تا 94/0 درصد به دست آورده اند.
3ـ6ـ روش های تجزیه و تحلیل داده ها
داده ها با استفاده از آزمون ضریب همبستگی Pearson و نرم افزار آموس مود تحلیل شدند.
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها
4ـ1ـ آمارتوصیفی :
میانگین، انحراف استاندارد نمرات سبک زندگی و هوش هیجانی در جدول 1 ارائه شده است. همانطور که در جدول 1 مشاهده می شود، سبک زندگی دارای میانگین 16,127 و انحراف استاندارد 87,52 و هوش هیجانی دارای میانگین 86,304 و انحراف استاندارد 14,101 است.
متغیر
میانگین
انحراف استاندارد
سبک زندگی
16,127
87,52
هوش هیجانی
86,304
14,101
جدول4ـ1 : میانگین و انحراف استاندارد متغیرهای پژوهش
4ـ2ـ آمار استنباطی:
همانطور که جدول 2 نشان می دهد، می توان اظهار نظر کرد که وجود تاثیر سبک زندگی بر هوش هیجانی دانشجویان دانشگاه آزاد علی آباد با احتمال 95 درصد تایید می شود.
جدول4 ـ 2: بررسی تاثیر سبک زندگی بر هوش هیجانی
مسیر نتیجه
ضریب غیر استاندارد
ضریب مسیر استاندارد
سطح معناداری
خطای معیار
مقدار بحرانی )CR(
همبستگی پیرسون
تایید شد
636/0
884/0
00/0
060/0
517/10
مقدار همبستگی
748/0
جدول 3ـ4: عوامل و مؤلفه های سبک زندگی دانشجویان
مولفه
عوامل
تغذیه
جسمانی
فعالیت بدنی
رفتار پرخطر
تسلط روانی
روانی
ثبات شخصیت
برقراری ارتباط
نگرانی اقتصادی
اجتماعی
حمایت اجتماعی
تمرکز تحصیلی
فعالیت هنری
معنوی
نگرش به آینده
جدول 4ـ4: وضعیت سبک زندگی
وضعیت سبک زندگی
نمره
ردیف
سبک زندگی ضعیف است
نمره بین 0 تا 70
1
سبک زندگی متوسط است
نمره بین 70 تا 105
2
سبک زندگی قوی است
نمره بالاتر از 105
3
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
5ـ1ـ نتیجه گیری:
چنان که در جدول زیر مشاهده می شود هوش هیجانی با سبک زندگی رابطه وجود دارد، پس فرضیه ما مبنی بر رابطه هوش هیجانی با سبک زندگی در دانشجویان تأیید می شود) 01/0>P (.
جدول5 ـ 1: پیش بینی سبک زندگی از طریق هوش هیجانی
متغیرهای پژوهش
B
P
R
R2
F
مقدار ثابت
24,30-
000,0
96,0
92,0
77,1145
هوش هیجانی
49,0
001,0
5ـ2ـ بحث:
همان گونه که ذکر شد هدف اساسی پژوهش حاضر بررسی رابطه بین هوش هیجانی با سبک زندگی دانشجویان بود. بر همین اساس نتایج بدست آمده از پژوهش حاضر نشان داد که تنها هوش هیجانی پیش بینی کننده مثبتی در سبک زندگی مناسب در دانشجویان می باشد. لذا در همین راستا در تبیین نتایج حاصل از آزمون اولین فرضیه می توان به این موضوع اشاره کرد که تحولات عظیمی که در حوزه هوش و هیجان رخ داده، بر ارتباط نزدیک و در هم تنیده این دو تاکید می نماید. هوش هیجانی، توانایی اداره مطلوب خلق و خوی، وضع روانی، کنترل تکانه ها و عاملی است که هنگام شکست ناشی از دست نیافتن به هدف، در شخص انگیزه و امید ایجاد می کند. هوش هیجانی، به عنوان مهارتی انعطاف ناپذیر که به آسانی آموخته می شود توانایی بسیار مهمی است زیرا افرادی که مهارت هیجانی دارند در هر حیطه زندگی متمایزند، در زندگی خود خرسند و کارآمدند و عادات فکری را در اختیار دارند که موجب می گردد مولد و کارآمد باشند. پژوهش های متعدد نشان داده اند که بیش از 50 درصد عامل موفقیت در زندگی، بستگی به هوش هیجانی دارد و کسانی که این هوش خود را به کار می گیرند با محیط اطراف خود سازگاری بیشتری داشته، اعتماد به نفس بالایی نشان می دهند و از توانایی های خودآگاهند. مطالعات پژوهشی فلاح نژاد و اسماعیلی (1392) و طباطبایی (1382) نشان داد که هوش هیجانی به عنوان یک پیش بینی کننده عمده در سبک زندگی افراد محسوب می شود. که این مطالعات نیز با پژوهش حاضر همخوانی دارد. در واقع سبک زندگی سالم به دلیل تاثیرات عمده ای که بر شکل گیری شخصیت و مجموعه زندگی فرد دارد باید از تمام جهات، عوامل موثر بر آن از جمله هوش هیجانی مورد ارزیابی قرار گیرد تا هرچه بهتر منجر به رشد و شکوفایی افراد در مسیر زندگی و تداوم بهتر آن گردد.
5ـ3ـ محدودیت:
1ـ عدم علاقه بعضی از دانشجویان به سوالات پرسشنامه توسط نمونه های آماری محقق مجبور می شد برای گرفتن پرسشنامه بعضی موارد بیش از 5 یا 6 بار مراجعه نماید که از نظر زمانی واقعا هزینه بر بود.
2ـ بعضی از دانشجویان پرسشنامه ها را به بصورت ناقص بدون دقت و توجه تکمیل می کردند.
5ـ 4ـ پیشنهادات:
5ـ4ـ1پیشنهادات حاصل از نتایج تحقیق
بین هوش هیجانی با سبک زندگی دانشجویان رابطه معناداری وجود دارد. و موید آن است که در صورت افزایش هوش هیجانی ، سبک زندگی دانشجویان هم افزایش یابد. در این راستا، به رئیس دانشگاه آزاد علی آباد کتول پیشنهاد می شود، تا فعالیت هایی را برای دانشجویان در نظر بگیرد تا هوش هیجانی آن ها افزایش پیدا کند و برنامه هایی را برای دانشجویان در نظر بگیرد تا هوش هیجانی آن ها به مراتب افزایش کند تا بتوانند سبک زندگی درستی دانشجویان داشته باشند.
تقدیر و تشکر:
پژوهش حاضر حاصل یک طرح تحقیقاتی دانشجویی مصوب در دانشکده علوم اسانی می باشد. بدینوسیله از تمامی دانشجویان که با قبول زحمت و با وجود سؤالات زیاد پرسشنامه در این مطالعه شرکت نمودند، تشکر و قدردانی می گردد.
منابع و ماخذ ( فارسی و انگلیسی)
منابع فارسی
صفار حیدری، حجت؛ موسوی، سید حسین و طلوع، سید محمد (1392) . همایش ملی سبک زندگی. دانشگاه مازندران.
طباطبایی؛ هاله (1382) . رابطه هوش هیجانی با سبک زندگی و رضایت زناشویی در زوجین شهرستان خوانسار. پایان نامه منتشر نشده کارشناسی ارشد. دانشگاه اصفهان.
فلاح نژاد، محمد و اسماعیلی، نادعلی (1392) . مقایسه ویژگی های شخصیتی، سبک زندگی و هوش هیجانی مردان معتاد مراجعه کننده به طب سوزنی و طب نوین. مرکز مطالعات طب سوزنی.
لعلی، محسن؛ عابدی، احمد و کجباف، محمد باقر (1389) . ساخت و اعتبار یابی پرسشنامه سبک زندگی (LSQ). مجله پژوهش های روان شناختی، 15 (1)، 64ـ80.
منابع لاتین
Cockerham ,W.C. (2005). Health lifestyle theory and the convergence of agency and structure. Journal of Health and Social Behavior, 46, 51-67.
Extremera, N. & Fernandez, P. (2005). Perceived emotional Intelligence and life satisfaction: Predictive and incremental validity using the trait meta-mood scale. Personality and Individual Differences, 39, 937-948.
Koivusilta, L., Rimpel, A. A., & Rimpel, A. M. (1998). Health-related lifestyle in adolescence predicts adult educational level: A longitudinal study from Finland. Journal of Epidemiology and Community Health, 52, 794-801.
Smith, S. (2004). Exploring the interaction of emotional intelligence and spirituality. Traumatology, 10(4), 231-243.
Wolman, R. (2001). Thinking with your soul: Spiritual intelligence and why it matters. New York: Harmony.
Oswald KD. Nurses' perceptions of spirituality and spiritual care and emotional Intelligence. [PhD Thesis]. Des Moines, IA: Drake University. 2004.
Bar-On R. Emotional intelligence and self-actualization. In: Ciarrochi J, editor. Emotional intelligence in everyday life. New York, NY: Psychology Press; 2001.
Cobb CD, Mayer JD. Emotional intelligence: What the research says. Educational Leadership 2000 ; 58(3): 14-8.
Petrides KV, Frederickson N, Furnham A. The role of trait emotional intelligence in academic performance and deviant behavior at school. Personality and Individual Differences 2004; 36(2): 277-93.
Zare B, Fallah M (2012), Assessment of Youth Lifestyle in Tehran and its Affectors, Journal of Cultural Research, 5(4): 11-1.
Grey, M (2017), Lifestyle determinants of health: Isn’t it all about genetics and environment, Nurs Out look, 65:501-505.
Annamaria Di F, Donald H.S (2018), The contributions of personality and emotional intelligence to resiliency, Personality and Individual Differences 123: 140–144.
Moghaddam A,Nik Bakht A, Nik Shan Sh, Siadat SA (2008), Investigating the Relationship between Emotional Intelligence and Students' Creativity, Journal of Educational Psychology, 5 (1): 41-32.
Miller, A.; Smith, E (2001) ,"Developing a Lifestyle syntalics for persons involved in psychological Therapy &college Student,"Indian Journal Cross Cultural Psychology, 25(2): 215-221.
Javaheri kamel A (2009), Investigating the Relationship between Emotional Intelligence and Attachment Styles in Students. M.Sc., Tarbiat Moalem. Tehran University.
Saricam H, Celik I, Coskun L (2015), The Relationship between Emotional Intelligence, Hope and Life Satisfaction in Preschool Preserves Teacher, Educational Research Association The International Journal of Research inTeacher Education, 6(1): 1-9.
Brackett MA, Rivers SE, Salovey P (2011), Emotional Intelligence: Implications for Personal, Social, Academic,and Workplace Success. Social and Personality Psychology Compass, 88–103.
Palmer B, Donaldson C, Stough C (2002), Emotional intelligence and life satisfaction, Personality and Individual Differences, 33(7): 1091-1100.
Rahul Jain D (2015), Emotional Intelligence & its relationship with Life Satisfaction, 8 (1): 61-63.
Naderi HA, Akbari M (2018), The Relationship between Emotional Intelligence and Quality of Life of Tourism Students (Case Study: Tourism Students of Mazandaran University), Journal of Tourism Planning and Development, 7 (22): 137-125.
پرسشنامه هوش هیجانی بارـ آن (EQ-I)
نحوۀ نمره گذاری
از آنجا که گزینه ها بر روی یک طیف 5 درجه ای لیکرت تنظیم شده اند نمره گذاری از 5 به یک (کاملاً موافقم 5 و کاملاً مخالفم1) و در بعضی سؤالات با محتوای منفی یا معکوس-که درجدول شماره 6 با علامت ×مشخص شده اند- از یک به 5 ( کاملاً موافقم 1 و کاملاً مخالفم5) انجام می شود. نمرۀ کل هر مقیاس برابر با مجموع نمرات هر یک از سؤالات آن مقیاس و نمره کل آزمون برابر با مجموع نمرات 15 مقیاس می باشد. کسب امتیاز بیشتر در این آزمون، نشانگر موفقیت بيشتر فرد در مقیاس مورد نظر یا در کل آزمون و برعکس می باشد . مثلاً کسب امتیاز بالاتر در مقیاس خود ابرازي، نشان دهندۀ خود ابرازی بیشتر در فرد است.
جدول (1): معرفی سؤالات مربوط به هر یک از مقیاسها
مقیاس ها
شماره سؤالات
حل مسأله
46،31،16،1،*76،61
شادمانی
*2،*62،47،32،17،*77
استقلال
3،*18،*33،*48،*63،*78
تحمل فشار روانی
4،*19،*34،49،*64،*79
خود شکوفایی
5،*20،*35،*65،50،*80
خود آگاهی هیجانی
6،*21،*66،51،36،*81
واقع گرایی
7،*22،*37،*52،*67،*82
روابط بین فردی
83،68،53،38،23،8
خوش بینی
69،54،39،24،9،*84
عزت نفس
25،10،*85،70،55،40
کنترل تکانش
*11،*26،*41،*56،*71،*86
انعطاف پذیری
*12،*57،42،27،*72،*87
مسؤولیت پذیری اجتماعی
43،28،13،*88،73،58
همدلی
89،74،59،44،29،14
خود ابرازی
*30،15،*60،45،*75،*90
* نمره گذاری در این سؤالات معکوس انجام می شود.
جدول (2): کلید نمره گذاری آزمون هوش هیجانی
ردیف
کاملاً موافقم
موافقم
تاحدودی
مخالفم
کاملاً مخالفم
ردیف
کاملاً موافقم
موافقم
تاحدودی
مخالفم
کاملاً مخالفم
1
5
4
3
2
1
46
5
4
3
2
1
2
1
2
3
4
5
47
5
4
3
2
1
3
5
4
3
2
1
48
1
2
3
4
5
4
5
4
3
2
1
49
5
4
3
2
1
5
5
4
3
2
1
50
1
2
3
4
5
6
5
4
3
2
1
51
5
4
3
2
1
7
5
4
3
2
1
52
1
2
3
4
5
8
5
4
3
2
1
53
5
4
3
2
1
9
5
4
3
2
1
54
5
4
3
2
1
10
5
4
3
2
1
55
5
4
3
2
1
11
1
2
3
4
5
56
1
2
3
4
5
12
1
2
3
4
5
57
5
4
3
2
1
13
5
4
3
2
1
58
1
2
3
4
5
14
5
4
3
2
1
59
5
4
3
2
1
15
1
2
3
4
5
60
5
4
3
2
1
16
5
4
3
2
1
61
1
2
3
4
5
17
1
2
3
4
5
62
5
4
3
2
1
18
1
2
3
4
5
63
1
2
3
4
5
19
1
2
3
4
5
64
1
2
3
4
5
20
1
2
3
4
5
65
5
4
3
2
1
21
1
2
3
4
5
66
5
4
3
2
1
22
1
2
3
4
5
67
1
2
3
4
5
23
5
4
3
2
1
68
5
4
3
2
1
24
5
4
3
2
1
69
5
4
3
2
1
25
5
4
3
2
1
70
5
4
3
2
1
26
1
2
3
4
5
71
1
2
3
4
5
27
1
2
3
4
5
72
1
2
3
4
5
28
5
4
3
2
1
73
5
4
3
2
1
29
5
4
3
2
1
74
5
4
3
2
1
30
5
4
3
2
1
75
1
2
3
4
5
31
5
4
3
2
1
76
5
4
3
2
1
32
5
4
3
2
1
77
1
2
3
4
5
33
1
2
3
4
5
78
1
2
3
4
5
34
1
2
3
4
5
79
1
2
3
4
5
35
1
2
3
4
5
80
1
2
3
4
5
36
1
2
3
4
5
81
1
2
3
4
5
37
1
2
3
4
5
82
1
2
3
4
5
38
5
4
3
2
1
83
5
4
3
2
1
39
5
4
3
2
1
84
1
2
3
4
5
40
1
2
3
4
5
85
5
4
3
2
1
41
1
2
3
4
5
86
1
2
3
4
5
42
5
4
3
2
1
87
1
2
3
4
5
43
5
4
3
2
1
88
5
4
3
2
1
44
5
4
3
2
1
89
5
4
3
2
1
45
1
2
3
4
5
90
1
2
3
4
5
1-به نظر من برای غلبه بر مشکلات باید گام به گام پیش رفت.
2-لذت بردن از زندگی برایم مشکل است.
3-شغلی را ترجیح می دهم که حتی الامکان من تصمیم گیرنده باشم.
4-می توانم بدون تنش زیاد، با مشکلات مقابله کنم.
5-می توانم برای معنی دادن به زندگی ، تا حد امکان تلاش کنم.
6-نسبت به هیجاناتم آگاهم.
7-سعی می کنم بدون خیال پردازی، واقعیت امور را در نظر بگیرم.
8-به راحتی با دیگران دوست می شوم.
9-معتقدم توانایی تسلط بر شرایط دشوار را دارم.
10-بیشتر مواقع به خودم اطمینان دارم.
11-کنترل خشم برایم مشکل است.
12-شروع دوباره، برایم سخت است.
13-کمک به دیگران را دوست دارم.
14-به خوبی می توانم احساسات دیگران را درک کنم.
15-هنگامی که از دیگران خشمگین می شوم، نمی توانم با آنها در این مورد صحبت کنم.
16-هنگام رویارویی با یک موقعیت دشوار، دوست دارم تا حد ممکن در مورد آن اطلاعات جمع آوری کنم
17-خندیدن برایم سخت است.
18-هنگام کارکردن با دیگران، بیشتر پیرو افکار آنها هستم تا فکر خودم.
19-نمی توانم به خوبی فشارها را تحمل کنم.
20-در چند سال گذشته کمترکاری را به نتیجه رسانده ام.
21-به سختی می توانم احساسات عمیقم را با دیگران درمیان بگذارم.
22-دیگران نمی فهمند که من چه فکری دارم.
23-به خوبی با دیگران همراهی میکنم.
24-به اغلب کارهایی که انجام می دهم خوش بین هستم.
25-برای خودم احترام قائل هستم.
26-عصبی بودنم مشکل ایجاد می کند.
27-به سختی می توانم فکرم را در مورد مسائل تغییر دهم.
28-کمک به دیگران، مرا کسل نمی کند، بخصوص اگر شایستگی آنرا داشته باشند.
29-دوستانم می توانند مسائل خصوصی خودشان را با من در میان بگذارند.
30-می توانم مخالفتم را با دیگران ابراز نمایم.
31-هنگام مواجه با یک مشکل، اولین کاری که انجام می دهم دست نگه داشتن و فکر کردن است.
32-فرد با نشاطی هستم.
33-ترجیح می دهم دیگران برایم تصمیم بگیرند.
34-احساس می کنم کنترل اضطراب برایم مشکل است.
35-از کارهایی که انجام می دهم راضی نیستم.
36-به سختی می فهمم چه احساسی دارم.
37-تمایل دارم با آنچه دراطرافم می گذرد روبرو نشوم و از برخورد با آنها طفره می روم.
38-روابط صمیمی با دوستانم برای هر دو طرفمان اهمیت دارد.
39-حتی درموقعیت های دشوار، معمولاً برای ادامه کار انگیزه دارم.
40-نمی توانم خودم را اینطور که هستم بپذیرم.
41-دیگران به من می گویند هنگام بحث، آرام تر صحبت کنم.
42-به آسانی با شرایط جدید سازگار می شوم.
43-به کودک گمشده کمک می کنم، حتی اگر همان موقع جای دیگری کار داشته باشم.
44-به اتفاقی که برای دیگران می افتد توجه دارم.
45-نه گفتن برایم مشکل است.
46-هنگام تلاش برای حل یک مشکل، راه حل های ممکن را در نظر می آورم، سپس بهترین را انتخاب می کنم.
47-از زندگی ام راضی ام.
48-تصمیم گیری برایم مشکل است.
49-می دانم در شرایط دشوار، چگونه احساس آرامش ام را حفظ کنم.
50-هیچ چیز در من علاقه ایجاد نمی کند.
51-از احساسی که دارم آگاهم.
52-در تصورات و خیال پردازی هایم غرق می شوم.
53-با دیگران رابطه خوبی دارم.
54-معمولاً انتظار دارم مشکلات به خوبی تمام شوند، هر چند گاهی چنین نمی شود.
55-از اندام و ظاهر خود راضی هستم .
56-کم صبر هستم.
57-می توانم عادات قبلی ام را تغییر دهم.
58-اگر لازم باشد با زیر پا گذاشتن قانون ازموقعیتی فرار کنم، این کار را انجام می دهم.
59-نسبت به احساسات دیگران حساس هستم.
60-می توانم به راحتی افکارم را به دیگران بگویم.
61-هنگام حل مشكلات، می توانم در مورد انتخاب بهترین راه حل تصمیم گیری کنم.
62-اهل شوخی هستم.
63-در انجام کارها و امور مختلف به دیگران وابسته ام.
64-رویارویی با مسائل ناخوشایند برایم مشکل است.
65-حتی الامکان کارهایی را به عهده می گیرم که برایم لذت بخش اند.
66-حتی هنگام آشفتگی، از آنچه در من اتفاق می افتد آگاهم.
67-تمایل به مبالغه گویی دارم.
68-به نظر دیگران من فردی اجتماعی هستم.
69-به توانایی ام برای مقابله با دشوارترین مسائل اطمینان دارم.
70-از شیوه نگرش و فکرم راضی هستم.
71-بدجوری خشمگین می شوم.
72-معمولاً تغییر کردن در زندگی روزانه برایم سخت است.
73-قادر هستم احترام دیگران را حفظ کنم.
74-دیدن رنج دیگران برایم سخت است.
75-به نظر دیگران من نمی توانم احساسات و افکارم را بروز دهم.
76-هنگام روبرو شدن با شرایط دشوار، سعی می کنم در مورد راه حل های ممکن فکر کنم.
77-افسرده هستم.
78-فکر می کنم به دیگران بیشتر احتیاج دارم، تا دیگران به من.
79-مضطرب هستم.
80-در مورد آنچه می خواهم در زندگی انجام دهم فکرمشخص و خوبی ندارم.
81-به سختی می توانم از امور برداشت صحیحی داشته باشم.
82-به سختی می توانم احساساتم را بیان کنم.
83-با دوستانم رابطه صمیمی برقرار می کنم.
84-قبل از شروع کارهای جدید، معمولاً احساس می کنم شکست خواهم خورد.
85-هنگام بررسی نقاط ضعف و قوّتم، باز هم احساس خوبی در مورد خودم دارم.
86-هنگام عصبانیت زود از کوره در می روم.
87-اگر مجبور به ترک وطنم باشم، سازگاری برایم دشوار خواهد بود.
88-به نظر من پایبندی یک شهروند به قانون مهم است.
89-از جریحه دار کردن احساسات دیگران خودداری می کنم.
90-مشکل می توانم از حق خودم دفاع کنم.
پاسخ نامه
نام و خانوادگی........................... سن............................. تحصیلات.......................................... جنس............................. وضعیت تأهل .......................................تاریخ اجرا ..........................................
ردیف
کاملاً موافقم
موافقم
تاحدودی
مخالفم
کاملاً مخالفم
ردیف
کاملاً موافقم
موافقم
تاحدودی
مخالفم
کاملاً مخالفم
1
46
2
47
3
48
4
49
5
50
6
51
7
52
8
53
9
54
10
55
11
56
12
57
13
58
14
59
15
60
16
61
17
62
18
63
19
64
20
65
21
66
22
67
23
68
24
69
25
70
26
71
27
72
28
73
29
74
30
75
31
76
32
77
33
78
34
79
35
80
36
81
37
82
38
83
39
84
40
85
41
86
42
87
43
88
44
89
45
90
پرسشنامه سبک زندگی(LSQ)
همیشه
معمولا
گاهی اوقات
هرگز
سوالات
ردیف
سعی می کنم بدنم را سالم و تندرست نگه دار.
1
مراقب سلامتی ام هستم.
2
برای معاینات پزشکی به صورت منظم به پزشک مراجعه می کنم.
3
قادر به استراحت و ایجاد آرامش می باشم.
4
فاقد بیماری های مزمن یا معلولیت جسمی هستم.
5
هر شب حداقل 7 تا 8 ساعت می خوابم و سرحال بیدار می شوم.
6
بیشتر مواقع به علت بیماری، از محل کار غیبت می کنم.
7
از نظر سلامت جسمانی تقریباً همسطح افراد هم سن خود می باشم.
8
مقاومت بدنی خوبی دارم.
9
در هفته حداقل چندین بار نرمش و تقویت عضلانی انجام می دهم.
10
حداقل 30 دقیقه در روز و 3 بار در هفته به ورزش های پر نشاط مانند پیاده روی، بدنسازی، و یا ایروبیک می پردازم.
11
انرژی لازم جهت گذراندن یک روز بدون احساس خستگی را دارم.
12
روزانه حداقل 30 دقیقه به فعالیتهای جسمانی پرنشاط مانند پیاده روی سریع می پردازم.
13
اکثر اوقات فراغت خود را صرف ورزش یا انجام فعالیتهای بدنی مانند دوچرخه سواری، پیاده روی، شنا، و ورزش های دیگر می نمایم.
14
احساس تندرستی می نمایم.
15
از مصرف بی رویه نمک و شکر خودداری می کنم.
16
روزانه 5 بار یا بیشتر از میوه ها و سبزیجات استفاده می کنم.
17
برنامه غذایی متعادلی دارم.
18
روزانه چندین نوبت از غذاهای حاوی فیبر استفاده می کنم.
19
وزن خود را همیشه در حد مطلوبی نگه می دارم.
20
از مصرف چربی های اشباع شده و غذاهای چرب خودداری می کنم.
21
از مصرف بی رویه غذاهایی مانند جگر، تخم مرغ، و گوشت قرمز که منجر به افزایش کلسترول خون می شود خودداری می کنم.
22
از پرداختن به رابطه جنسی نامشروع و خطرساز اجتناب می کنم.
23
واکسیناسیون هایم را به موقع انجام می دهم.
24
بعد از دستشویی دستهایم را با آب و صابون می شویم.
25
از قرار گرفتن بیش از حد در معرض آفتاب خودداری می کنم.
26
فشار و چربی خون خود را به صورت منظم کنترل می نمایم.
27
زندگی فعالی دارم.
28
از نظر سلامت جسمانی تقریبا هم سطح افراد هم سن خود می باشم.
29
به آینده امیدوار هستم.
30
احساسات و افکار مثبت دارم.
31
قادر به بیان احساساتم می باشم.
32
در مجموع خودم را دوست دارم.
33
از چالش و تغییر در زندگی لذت می برم.
34
قادر به مهار و کنترل استرس های زندگی ام هستم.
35
از هنر(نقاشی،مجسمه سازی، موسیقی، خط، و...) لذت می برم.
36
معتقدم نظام خلقت دارای هدف می باشد.
37
زندگی ام معنا دارد.
38
به چیزی عظیم تر از خود احساس وابستگی و تعلق دارم.
39
معتقدم زندگی دارای هدف است.
40
سعی می کنم در زندگی کارهایی انجام دهم که ارزش ماندگاری داشته باشد.
41
هدف و جهت زندگی ام مشخص است.
42
دوستان صمیمی دارم.
43
توانایی ابراز عشق و دوستی نسبت به دیگران را دارم.
44
احساسات دیگران برای من قابل احترام می باشد.
45
قادر به گسترش روابط خوشبینانه با دیگران هستم.
46
احساسات و افکار مثبت دارم.
47
از افرادی هستم که در مواقع مورد نیاز، در کنار مردم می باشم.
48
هنگامی که در زندگی با مشکلی مواجه می شوم با دیگران صحبت و مشورت می کنم.
49
از مصرف خودسرانه و بی رویه دارو پرهیز می نمایم.
50
سیگار نمی کشم.
51
از مصرف موادمخدر اجتناب می کنم.
52
از مصرف داروها و موادمخدر خطر آفرین اجتناب می کنم.
53
از معاشرت با افراد معتاد و الکلی اجتناب می نمایم.
54
از نوشیدن مواد الکلی اجتناب می کنم.
55
هنگام رانندگی از قوانین راهنمایی و رانندگی تبعیت می کنم.
56
مواد شوینده و اسیدی خطرناک را در جای مطمئن نگهداری می کنم.
57
هنگام رانندگی از کمربند ایمنی استفاده می کنم.
58
هنگام رانندگی کودکان را در صندلی عقب مجهز به کمربند ایمنی قرار می دهم.
59
هنگام استفاده از مواد شوینده، پاک کننده و ضدعفونی کننده(جوهرنمک و.....)، دستورالعمل آن ها را به دقت می خوانم.
60
هنگام رانندگی از تلفن همراه استفاده نمی کنم.
61
هنگام استفاده از دوچرخه و موتورسیکلت از کلاه ایمنی استفاده می کنم.
62
از سوار شدن به وسایل پرخطر (مانند موتورسیکلت) خودداری می کنم.
63
از کیفیت و سالم بودن آبی که مصرف می کنم آگاه هستم.
64
میوه و سبزی را قبل از مصرف می شویم.
65
سعی می کنم محیط زندگی ام مملو از گل و گیاه باشد.
66
در مصرف انرژی (برق، گاز) و آب آشامیدنی صرفه جویی می کنم.
67
در محیط خانه و کار از حشره کش ها استفاده نمی کنم یا در صورت لزوم به دستور العمل آن ها توجه می کنم.
68
قوطی های آلومینیومی، شیشه ها و کاغذ را بازیافت می نمایم.
69
علاقه مند به مسائل محیط زیست (مانند تخریب لایه اوزن، جنگل ها و....) هستم.
70
نمره گذاری پرسشنامه:
طیف پاسخگویی آن از نوع لیکرت بوده که امتیاز مربوط به هر گزینه در جدول زیر ارائه گردیده است:
گزینه
هرگز
گاهی اوقات
معمولا
همیشه
امتیاز
0
1
2
3
Abstract
The aim of the present study was to investigate the relationship between emotional intelligence and lifestyle in college students. The sample size examined in this research was 100 people who were selected from among the statistical population of Aliabad Azad University students in the academic year of 2022-2023, using random sampling method. Emotional load questionnaire (EQ-I) and lifestyle questionnaire (LSQ) were used to measure the studied variables. The findings of the research showed that emotional intelligence can significantly predict students' lifestyles. Therefore, according to the results, the higher the emotional intelligence of students, the better their lifestyle will be. Therefore, by strengthening emotional intelligence in these people, it can be fruitful in the meaningfulness and purposefulness of their lifestyle.
Keywords: emotional intelligence, lifestyle, student
Islamic Azad University
Aliabad Katoul Branch
Thesis for Master’s Degree
Faculty of Humanities
Title: Investigating the relationship between emotional intelligence
and lifestyle among students of Aliabad Katoul unit
Professor’s name:
DR. Hamzeh Akbari Daghi
Researcher:
Fatemeh Behdani
Student number:
982051079
January 2022
[1].Taste
[2] . Goleman
[3] . Bar-On
[4] . Parker, et al.
[5] . Mayer, et al.
[6] . Siegling, et al.
[7] . Veal
[8] . Schneider, Lyons & Khazon
[9]. Sanchez-Ruiz, Mavroveli & Poullis
[10] . Castillo, Salguero, Berrocal & Balluerka
[11] . Clarke
+ نوشته شده در سه شنبه پانزدهم خرداد ۱۴۰۳ ساعت 1:18 توسط فاطیما بهدانی
|